BIP
21 Brygada Strzelców Podhalańskich
Aktualności 21 BSP
71. rocznica obrony Birczy.
24.10.2016
W 1945 roku, dokładnie 22 października, UPA dokonała ataku na Birczę, której bohatersko bronili żołnierze i mieszkańcy. W 71.rocznicę tych wydarzeń odbyły się uroczystości z udziałem żołnierzy 5 Batalionu Strzelców Podhalańskich z Przemyśla.

    W dniu 22 października 2016r. w Birczy odbyła się uroczystość związana z 71. rocznicą walk o miasteczko położone na Pogórzu Przemyskim – Birczę, którą bronili mieszkańcy i żołnierze 9. Dywizji Piechoty przed UPA. 

    Uroczystość rozpoczęła się Mszą św. w Kościele Parafialnym pw. Św. Stanisława Kostki. Następnie uczestnicy przemaszerowali pod pomnik w Rynku, gdzie po odtworzeniu Hymnu oraz powitaniu gości przez Wójta Gminy Grzegorza Gągole wystąpił p. Artur Brożyniak z Instytutu Pamięci Narodowej z Rzeszowa, który podkreślił znaczenie walk o miejscowość i samej Birczy w regionie. „Bircza była swego rodzaju obozem warownym dla tej ziemi” – powiedział.  Następnie odmówiono modlitwę za pomordowanych, ppor. Wojciech Skolorz odczytał Apel Pamięci, a podhalańczycy oddali salwę honorową na cześć pomordowanym. Uroczystość zakończyła Pieśń Reprezentacyjna Wojska Polskiego oraz odprowadzenie sztandaru przez kompanię honorową.

    Wojskową asystę honorową wystawili żołnierze z 3 kompanii zmechanizowanej 5 Batalionu Strzelców Podhalańskich pod dowództwem por. Piotra Hubiaka.

 

zobacz zdjęcia

* * *

    UPA dokonała ataku na Birczę 22 października 1945 o godz. 23.30. Zapoczątkował go nieduży pododdział - 30-osobowa grupa przebrana w mundury polskie. Maszerowała w zwartym szyku szosą od strony Przemyśla, myląc tym obserwatorów, dzięki czemu udało się jej podejść blisko placówki wojskowej. Zatrzymani przez żołnierzy i wezwani do podania hasła upowcy nagle otworzyli ogień. Jednocześnie wystrzelili białe rakiety, będące sygnałem do zaatakowania garnizonu birczańskiego.

    Trzon sił ukraińskich stanowiły sotnie: „Rena", „Jara" i „Suchego" oraz inne nierozpoznane. Grupa posuwająca się wzdłuż szosy z Przemyśla, mimo poniesionych strat, wdarła się do Birczy zabijając po drodze napotkanych żołnierzy i cywilnych mieszkańców. Główny atak upowcy skierowali na budynek, w którym mieściło się dowództwo oraz w rejon cerkwi. Łączność z placówkami broniących się żołnierzy została przerwana. Walki wewnątrz miasteczka trwały 4 godziny. Sztab pułku nie został zdobyty, jednak spłonęło kilkanaście budynków.

    Jednocześnie z zaatakowaniem Birczy inny duży oddział UPA w sile około 300—400 ludzi pod dowództwem „Hromenki", dokonał ataku na Kuźminę, oddaloną o 10 km na południowy zachód od Birczy, aby powstrzymać ewentualną odsiecz dla Birczy.

Barbara Brem-Kowalik


Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych